Home  |  Impressum  |  Sitemap
Quelle: pexels.com

Çalışmak ve Meslek

Ben Almanya'da çalışabilir miyim?
Eğer oturma izninizde „Erwerbstätigkeit erlaubt“ („Çalışma izni vardır“) yazıyor ise, meslek eğitimi alabilir ve çalışabilirsiniz. Eğer bu ibare yok ise belli durumlarda çalışma izni almanız mümkün olmaktadır. Bu izin belli bir alanda ve belli bir işverenin yanında olması ile sınırlı ise, bu izin başka bir işverenin üzerine aktarılabilir(gerekli şartlar sağlandığı takdirde). Çalışma izniniz yoksa ve siz buna rağman çalışıyorsanız kendinizi, işverende kendini cezai riske atmaktadır.
 
Yazılı bir iş sözleşmesine ihtiyacım var mı?
Sözel olarak bir anlaşma yapmanız yasal olarak etkilidir, ancak hakkınız olan yazılı bir sözleşme yapmanız sizin açınızdan daha büyük bir avantajdır. Eğer işvereniniz size vadeli bir iş verirse, yasal olarak sizinle yazılı bir iş sözleşmesi yapma zorunluluğu bulunmaktadır. Bu sözleşmeyi imzaladığınızda bir kopyasını da siz alırsınız.
 
İş sözleşmesinde aşağıda verilen bilgiler bulunmaktadır:
- İşeverenin adı ve soyadı
- İşe başlama ve bitiş süresi
- İşin türü ve görevlerin tanımı
- Çalışma yeri-alacağınız aylık (brüt maaş)
- Kullanacağınız izin gün sayısı
- İş sözleşmesi fesih süresi
- Hangi ücret skalasına dahil olacağınızın bilgisi/ücret sözleşmesi
işeveren size bu bilgileri sözlü bir anlaşma yaptıysanız dahi vermek zorundadır. İş sözleşmenizin düzgün bir şekilde hazırlanıp hazırlanmadığından emin değilseniz, yetkili sendikada kontrol ettirebilirsiniz.
 
Almanya’da yasal olarak asgari bir ücret var mıdır?
Evet. 18 yaşın üstündeki kişiler için bu miktar şu sıralar bir saat için brüt 8,84 Euro dur. Muhtemelen sizin bulduğunuz işin çalışma saatleri mesleğinize ait ücret skalasına göre düzenlenmiş ise saatlik asgari ücret bedeli daha yüksektir. Bu konuya ilişkin detayları yetkili sendikanızdan veya alman sendikalar birliğinden öğrenebilirsiniz. İhtiyacınız olduğu takdirde danışma merkeziniz size yetkili birini bulmanızda yardımcı olabilir.

 

İşim için hangi şekilde ödeme alacağım?

İşveren sizin tarafınızdan yapılan işin bedelini ödemekle mükelleftir. Genellikle aylığınız bankada bulunan hesaba aktarılır. Sizin yapmanız gereken istediğiniz bir bankada vadesiz bir hesap açmak ve bu banka bilgilerini işvereninize vermektir. Lütfen hesap açacağınız zaman, özellikle Almancanız çok iyi değilse neye imza attığınıza çok iyi dikkat edin. Size ihtiyacınız olmadığı halde sigorta satabilirler veya kredi kartı verebilirler.

İşvereniniz ay sonunda size maaş bordrosu vermektedir. Orada ne kadar çalıştığınız ve ne kadar kazandığınız, vergiler ve sigorta için ne kadar kesildiği yazmaktadır. Ay sonunda işvereniniz size maaş bodrosu verir. Bu maaş bodrosunda sizin ne kadar çalıştığınız, ne kadar kazandığınız, ne kadar vergi ödediğiniz, ne kadar sigorta kesintisi olduğu yazmaktadır. Bu meblayı işveren direk olarak vergi dairesine ve sigortalar kurumuna ödemektedir. İşveren tarafınıza hangi sigortalara kayıt yaptırdığını gösteren belgeleri verir. Sağlık sigortanız, nerde çalıştığınızı hangi işle meşgul olduğunuzu bilirse , sosyal güvenlik katkılarının doğru bir şekilde yatırılıp yatırılmadığı konusunda size yardımcı olabilir.
 
Net kazanç ve brüt kazanç arasında ki fark nedir?
Brüt kazanç işveren ile çalışan arasında belirlenmektedir. Bu brüt kazançtan aşağıda listede verilenler çekilmektedir:
- Çalışan olarak sosyal güvenlik katkıları payı sSağlık sigortası, emeklillik sigortası, işsizlik parası sigortası, bakım hizmetleri sigortası)
- Gelir vergisi tutarı
- Kilise aidatı (sadece hiristiyan bir kiliseye üye iseniz)- dayanışma parası (extra vergi)
 
Asgari geçim düzeyinin altında bir geliriniz varsa, vergilerin hepsi kesilmemektedir. Eğer yüksek bir gelir düzeyine sahipseniz çocuktan dolayı vergi muafiyeti uygulanmakta ancak bunun yerine çocuk parası verilmemektedir.
Net kazanç bankaya banka hesabınıza yatırılan tutardır.
 
İşveren maaşımı ödemezse ne yapabilirim?
Yazılı olarak iş anlaşmanız olmasa dahi işvereniniz maaşınızı ödemekle yükümlüdür. İlk adım olarak yapılmanız gereken, işvereninize her türlü bilginin olduğu bir yazı göndermek (çalışılan saat, tutar, banka bilgileri ve mutlaka ödeme için belli bir süre koyunuz (örneğin 2 hafta). Burada aynı zamanda işvereninize belgeleri posta yolu ile iadeli taahhütlü göndermeniz önemlidir. İadeli tahhütlü gönderdiğiniz yazıya, koyduğunuz süre içerisinde işvereniniz yanıt vermiyorsa iş mahkemesinde dava açabilirsiniz.
  
Çalışma saatleri yasal olarak düzenlenmiş mi?
Evet. Çalışma saatiniz en fazla 8 saat ile sınırlı olmalıdır. Bazı meslek dallarında iş saatleri ile ilgili sezonluk düzenlemeler bulunmaktadır (mesela inşaat sektörü). Sendikalarda bu konuya ilişkin bilgi alabilirsiniz.
 
İzin hakkına sahipmiyim?
Evet, haftada 5 gün çalıştığınız bir işyerinde yılda en az 20 iş günü izin hakkınız bulunmaktadır. Eğer tarife anlaşmanıza göre daha fazla izin hakkınız varsa o zaman geçerli olan o dur. İşvereniniz size daha fazla izin verebilir ancak daha az izin verme hakkına sahip değildir. Part time olarak (yarım gün) çalışıyorsanız izin günlerinizin sayısı bu süreye göre ayarlanır.
 
Hasta olduğum zaman maaş almaya hakkım var mı?
Evet, eğer 4 haftadan uzun bir süredir bir yerde çalışıyorsanız, hasta ve çalışamayacak durumda olduğunuzda 6 hafta süresince maaşınızı tam olarak alırsınz. Daha uzun bir süre rahatsızlığınız devam ederse sağlık sigortanız üzerinden destek alırsınız. Bir doktor tarafından muayene edilip, „iş görememezlik raporu“ almanız bunu da işvereninize sunmanız gerekir.
 
İşime son verildiğinde ne olur?
İş yasasında işten çıkarılma şartları düzenlenmiştir. Sadece imzalanmış yazılı verilen işten çıkış belgeleri yasal olarak geçerlidir. İşvereninizin sizi işten çıkartabilmesi için kabul edilebilir farklı nedenler vardır. İşveren, hamile bir kadını doğumdan sonra ki ilk 4 ay içerisinde işten çıkaramaz.
Eğer işten çıkarılma durumu olursa, haksız yere işten çıkarılmaya karşı dava açılması mantıklı olur. İşten çıkarılmaktan  memnun değilseniz, işten çıkış belgeniz elinize geçtikten sonra ki 3 hafta içerisinde iş mahkemesinde dava açabilirsiniz. Sendika üyesi olarak destek ve hukuki danışmanlık hizmeti alabilirsniz.
 
İşveren deneme işi (test amacıyla çalıştırma) talep edebilir mi?
Evet talep edebilir, ancak bu sadece bir hafta ile sınırlı olabilir ve karşılığında ücret vermek zorundadır.
 
Göstermelik ticari faaliyetten kaçınmak!
Burada anlatılmak istenen, siz serbest çalışmak için kayıt yaptırıyorsunuz ancak çalışan gibi sadece bir işverene bağlı faaliyet gösteriyorsunuz. Bu şekilde iş teklifinde bulunan iş verenler bulunmaktadır, burda işverenin amacı ödemekle yükümlü olduğu sigortaları tasarruf ederek ödememektir. Eğer yetkili kurumlar bunu tespit ederse bu primleri ve para cezasını sonradan ödemek zorunda kalırsınız. İşveren burada 500.000 Euro ya kadar para cezası ödemek zorunda kalabilir.
Bundan kendinizi anlamadığınız iş anlaşmasını veya serbest çalışma anlaşmasını imzalamadığınız takdirde koruyabilirsiniz. Bu konuya ilişkin detaylı bilgiyi sendikalardan alabilirsiniz.
 
Part Time iş nedir?
Ayda sadece en fazla 450 Euro kazanabileceğiniz işler. Asgari ücretin ödendiği ayda en fazla 53 saat çalıştığınız iş. Dikkat: Bu tarz bir işte herhangi bir sosyal güvenceniz ve sağlık sigortanız olmaz!
Eğer uzun süre rahatsızlanırsanız, 6 haftaya kadar tam ücret maaşınızı alabilirsiniz.
 
Taşeron işçiliği nasıl işlemektedir?
Burada firma bir kişiyi belli bir süreliğine belli bir ücret karşılığında başka bir firma için çalıştırır. Ana firma burda çalışması için gönderdiği işçinin maaşını, izinleri ve sağlık sigortasını takip eden kurumdur. Her tür sorun ile bu ana firma ilgilenmek zorundadır.
Çalışanın  işle ilgili tüm sorumlulukları, işgücünü kiralayan firmayadır. Taşeron işçiler için sendika örgütlerinin belirlediği tarife anlaşmaları vardır. Şu sıralar (04.08.2016 dan beri) asgari ücreti saatlik 8,80 Euro dur.
Taşeron işçi talep eden firmanın artık size ihtiyacı olmadığı takdirde, asıl bağlı olduğunuz ana firma size başka bir iş bulmak ile yükümlüdür. Sizi izin kullanmanız veya yaptığınız fazla mesaileri kullanmak için zorlayamaz. Aylık maaşınızı ödemeye devam etmek zorundadır.
Bilgi: Taşeron bir firma üzerinden bulunduğunuz işle oturma izni için işkurun onayını (ZAV-Uluslararası Yerleştirme Hizmeti) alamazsınız.
 
Staj yaparken hangi haklara sahip olurum?

Staj için de ücret asgari ücret için geçerli olan saatlik 8,84 Euro‘dur. Burada ayrıcalık zorunlu olan 3 aydan uzun sürmeyen üniversite stajları için gösterilmektedir. Bu bağlamda ki sorularınız için de yine kapsamlı danışmayı sendikalardan alabilirsiniz.