Kush ka nevojë për njohjen e kualifikimit profesional?
Njohja e kualifikimit profesional është një nga kushtet themelore për dhënien e lejes së qëndrimit si specialist, nëse shkollimi është kryer në vendin tjetër. Nëse mund të konstatohet ekuivalenca e kualifikimit varet nga procedura e njohjes. Ky proces aplikohet për të gjithë specialistët me trajnim profesional të huaj dhe specialistët me shkollim akademik në profesione të rregulluara.
Cili është dallimi midis profesioneve të rregulluara dhe atyre të parregulluara?
Shumica e profesioneve të aftësimit profesional dhe të shumë profesioneve akademike nuk janë të rregulluara. Kjo do të thotë se ato nuk janë të mbrojtura ligjërisht dhe mund të ushtrohen pas njohjes së kualifikimit.
Shembuj të profesioneve të parregulluara në sistemin e trajnimit dual përfshijnë teknikun e makinave ose ekonomiste. Në profesionet akademike të parregulluara, shembuj janë kimisti ose matematicienti.
Në këmbim, profesionet e rregulluara janë të mbrojtura ligjërisht: Së pari, pranimi dhe ushtrimi i një profesioni të tillë është i lidhur me kualifikime të caktuara profesionale të përcaktuara nëpërmjet rregullave ligjore ose administrative. Së dyti, përdorimi i një titulli profesionist është i kufizuar vetëm për individët me këtë kualifikim.
Profesionet e rregulluara në aftësimin profesional janë për shembull, infermierinë dhe kujdesin ndaj të moshuarve, mami, fiziterapeut, dhe të punësuarin në shërbimin e urgjencës në sektorin e shëndetësisë. Në fushën e edukatës, profesionet e rregulluara përfshijnë mësuesin.
Në profesionet akademike, veçanërisht profesionet mjekësore dhe terapeutike janë të rregulluara, si mjeku/mjekja, farmacisti/farmaciste, terapisti/terapiste psikik, por edhe profesione të tjera si inxhinieri/inxhinerja, arkitekti/arkitektja, mësuesi/mësuese, punëtori/punëtorja social, avokati/avokatja janë të rregulluara.
Si funksionon procedura e njohjes së kualifikimit?
Diplomë e pranuar zyrtarisht nga shteti
Për të vlerësuar dhe përcaktuar barabartinë e kualifikimit, duhet të paraqiten provat. Nëse keni kryer një shkollim në vendin tjetër me një diplomë të njohur nga shteti, kjo zakonisht përmbush këtë kusht për procedurën e njohjes.
Megjithatë, kualifikimi profesional nuk është i bazuar vetëm në dëshmitë e trajnimit dhe aftësive. Në disa raste, edhe përvoja e punës e përputhshme mund të plotësojë këtë kusht (posaçërisht në rastin e specialistëve të teknologjisë informative - IT).
Për profesionet e aftësimit profesional, një analizë e kualifikimit mund të kryhet, ku në biseda praktike ose provë pune, aftësitë e aplikuesit mund të testohen, dhe kjo mund të çojë në njohjen e plotë ose pjesërisht të kualifikimit.
Ky proces është i mundur vetëm nëse nuk është faj i personit, për shembull, në rast se dokumentet nuk mund të paraqiten për shkak të ngjarjeve të paparashikuara, si për shembull, lënia e vendit për shkak të konflikteve.
Profesion bazë
Titujt e profesionit nuk janë gjithmonë të njëjtë në vende të ndryshme, dhe trajnimet më tepër janë të ndryshme. Prandaj, për të vlerësuar kualifikimin profesional, është e nevojshme të përcaktohet një profesion në Gjermani që është sa më i ngjashëm me profesionin në vendin e origjinës së personit.
Paraqitja e kërkesës te institucioni i përgjegjshëm
Aplikacioni për njohjen e kualifikimit profesional duhet të përfshijë të paktën dokumentet e mëposhtme:
- Formulari i aplikacionit në origjinal,
- Dokumenti i identitetit,
- CV (jetëshkrim) tabelar me të gjitha trajnimet e përfunduara dhe eksperiencat e punësuar në gjuhën gjermane,
- Dëshmitë e aftësimit profesional përshkrim sa më të saktë të përmbajtjes dhe kohës së trajnimit dhe/ose dëshmitë e përvojës së punës në fushën e caktuar të profesionit.
- Dhe një deklaratë që deri më tani nuk është paraqitur asnjë kërkesë për përcaktimin e barabartësisë.
- Për profesionet e rregulluara, gjithashtu duhet të paraqitet certifikata e të drejtës për ushtrimin e profesionit në vendin e trajnimit (për shembull, në profesionet mjekësore: Miratimi në vendin e origjinës).
Dokumentet duhet të paraqiten vetëm si kopje të noterizuara dhe zakonisht duhet të jenë të përkthyera në gjuhën e vendit ku është dorëzuar aplikacioni.
Përgjegjësia për përpunimin e aplikacionit mund të ndryshojë nga një shtet në tjetrin në Gjermani. Megjithatë, shpesh herë, institucionet profesionale janë ato që janë përgjegjëse për vlerësimin e kualifikimit.
- Për profesionet artizanale, janë odat rajonale të zejtarëve që janë përgjegjëse për trajtimin e aplikacionit,
- Për profesionet në bujqësi, janë odat bujqësore rajonale që janë përgjegjëse për trajtimin e aplikacionit.
- Dhe për të gjitha profesionet tjera tregtare, IHK FOSA (Oda e Tregtisë dhe Industrisë) është e përgjegjshme për trajtimin e aplikacionit.
- Shumë profesione të lira kanë oda të tyre të veçanta, përfshirë oda e farmacistëve, mjekëve, apo avokatëve. Këto oda janë përgjegjse për vlerësimin e kualifikimit në profesionet e tyre të veçanta.
Për vlerësimin e barabartësisë në profesione të tjera, veçanërisht në profesione mjekësore dhe edukative, zakonisht janë autoritetet e qeverisë së njësive federale që janë përgjegjse për këtë detyrë.
Ka një përjashtim për profesionet e parregulluara në Baden-Württemberg, Niedersachsen, Berlin dhe Saarland, ku për lëshimin e një certifikate të barabartësisë është përgjegjse Qendra Qendrore për Arsimit e Jashtëm (ZAB).
Në këtë fazë, një mjet shumë i dobishëm është Anerkennungs-Finder i Institutit Federal për Zhvillimin e Profesioneve (Bundesinstitut für Berufsbildung).
Vlerësim i barabartësisë
Pas dorëzimit të aplikacionit, organi i përgjegjshëm hulumton nëse kualifikimi i fituar jashtë vendit është i barabartë me një kualifikim të fituar në Gjermani. Ky provim zgjatë prej 3 deri në 4 muaj. Më së voni një muaj pas pranimit të aplikacionit, organi i përgjegjshëm do të informojë nëse ka nevojë për dokumente të tjera për provë. Kur të gjitha dokumentet e nevojshme janë paraqitur, fillon një afat prej 3 muajsh, i cili mund të shtyhet një herë për një muaj. Një përjashtim është në rastin e procedurës së shpejtë për profesionistët, ku procesi duhet të përfundojë brenda 2 muajve.
Kostot për këtë procedurë zakonisht ndryshojnë nga 100€ deri në 600€, në varësi të vështirësisë së procesit. Për shembull, çmimi i certifikatës së barabartësisë në Qendrën Qendrore për Arsimit e Jashtëm është 485€. Gjithashtu, mund të ketë kosto shtesë për përkthime dhe noterizime. Bursat ose programet e ndihmës financiare janë të mundshme për disa raste.
Përfundimi
Përfundimin e procedurës së njohjes e komunikon organi i përgjegjshëm në një "certifikatë të barabartësisë."
Ka 3 menyra:
1. "Kualifikimi profesional është njohur." (plotësisht i barabartë)
Nuk ka dallime të rëndësishme midis trajnimit në vendin e origjinës dhe profesionit referencë gjerman, dhe kjo është një njohje e plotë e barabartësisë.
2. "Kualifikimi profesional njihet pjesërisht." (pjesërisht i barabartë)
Ka dallime në përmbajtjen ose kohën e trajnimit, ose mësimet e ndryshme të njohura. Këto dallime mund të kompensohen.
Në këtë rast, duhet të bëhet dallimi midis profesioneve të rregulluara dhe atyre të parregulluara:
- Profesione të parregulluara: Aplikanti mund të ndjekë një program për adaptim (Anpassungsqualifizierung) dhe brenda 5 vjetëve të dorëzojë një aplikacion të dytë (Folgeantrag) për të marrë njohjen e plotë të kualifikimit.
- Profesione të rregulluara: Organizata e përgjegjshme përcakton një masë për kompensim me të cilën mund të kompensohen dallimet, siç është një kurs adaptimi, një provim i aftësisë ose një provim njohurish.Pas përfundimit të suksesshëm të kësaj mase të kompensimit, përcaktohet barabartësia. Më pas, kontrollohen kriteret e tjera për pranueshmërinë në profesion.
3. "Kualifikimi profesional nuk njihet." (nuk është i barabartë)
Dallimet në aftësim profesional janë kaq të mëdha, sa ato nuk mund të kompensohen më me ndonjë masë të caktuar.